Wypalenie zawodowe dotyka coraz większej liczby pracowników, a statystyki mówią, że średnio co trzeci pracownik w Polsce doświadcza tego problemu. Wypalenie zawodowe łączy się z ogromnym uczuciem wyczerpania fizycznego i emocjonalnego, a także poczuciem zmniejszonej efektywności.
Może to negatywnie wpływać nie tylko na pracę, ale również na życie osobiste, powodując wycofanie z relacji rodzinnych i towarzyskich. Jakie działania można podjąć, by zapobiec wypaleniu zawodowemu w organizacji?
Na to pytanie, w najnowszym wywiadzie przeprowadzonym przez redaktora Telewizji Biznesowej, Marka Klapę, odpowiada Magda Pietkiewicz, Prezeska Zarządu Zmotywowani.pl i twórczyni platformy Enpulse. Oto, czego się dowiedzieliśmy:
Jak dużym problemem i wyzwaniem jest dziś wypalenie zawodowe?
Magda Pietkiewicz oświadczyła, że “problem jest ogromny. Statystyki mówią, że średnio co trzeci pracownik w Polsce odczuwa syndromy wypalenia zawodowego, a 78% pracowników styka się z deficytami, które mogą prowadzić do wypalenia. Temat ten wiąże się zatem z gigantycznymi stratami dla każdej organizacji”.
Co istotne, nie jest to problem wyłącznie Polski, lecz problem globalny. Na całym świecie notuje się bowiem coraz większy odsetek wypalenia zawodowego. Ze szczególnie istotnym jest wzrostem mamy do czynienia po pandemii COVID-19.
Wcześniej około 35% pracowników dotykał temat wypalenia zawodowego, a dziś już nawet 48%. Co więcej, temat ten nie dotyczy tylko psychiki pracowników – jest to gigantyczny problem społeczny i ekonomiczny.
Jak zdefiniować wypalenie zawodowe?
Magda Pietkiewicz zaznaczyła, że “nie ma czegoś takiego, jak prosta definicja wypalenia zawodowego. Kwestia ta łączy się z ogromnym uczuciem fizycznego oraz emocjonalnego wyczerpania, a także zwiększonym dystansem i cynizmem, w stosunku do pracy, a nawet poczuciem zmniejszonej efektywności czy deficytem komunikacyjnym”.
Co więcej, wypalenie zawodowe wiąże się również z brakiem poczucia sensu w pracy i poczuciem gigantycznej presji czasu oraz zadań – nawet, jeśli wcześniej to akceptowaliśmy. Wypalenie zawodowe to też ograniczenie funkcjonowania poznawczego, wycofanie z zadań i relacji – nie tylko w pracy, ale również w sferze prywatnej.
W rezultacie, wypalenie zawodowe to niezwykle skomplikowane zagadnienie, bardzo często mylone z depresją, lenistwem czy roszczeniowością. Warto także mieć świadomość, że wypalenia zawodowego nie można schować do teczki i zostawić w pracy.
Wypalony pracownik, po powrocie do domu, zupełnie inaczej komunikuje się ze swoją rodziną, przyjaciółmi czy nawet zwierzętami. Jest on po prostu wyczerpany i pozbawiony poczucia sensu w pracy. Co gorsza, wypalenie zawodowe negatywnie wpływa na otoczenie, przez co inni mogą zacząć się od nas odsuwać.
Należy też podkreślić, że według Światowej Organizacji Zdrowia wypalenie zawodowe to syndrom spowodowany chronicznym stresem, który w odpowiednim momencie nie został opanowany w organizacji.
Jak wypalenie zawodowe pracownika wpływa na pracodawcę?
Magda Pietkiewicz oznajmiła, że “wypalenie zawodowe generuje obniżenie efektywności pracownika o 30-40%. Na dodatek, wypalony pracownik obniża zaangażowanie całego zespołu. W praktyce, pracodawcy tracą gigantyczne pieniądze ze względu na ten problem”.
Co może zrobić pracodawca, aby nie dopuścić do wypalenia zawodowego pracowników?
Magda Pietkiewicz wskazała, że “przede wszystkim należy monitorować co się dzieje wewnątrz organizacji. Pracodawca powinien wiedzieć, jakie są nastroje, potrzeby i oczekiwania pracowników oraz – co najważniejsze – czy mają oni poczucie sensu w pracy, a także czy wiedzą dlaczego ich praca ma znaczenie dla sukcesu całej firmy”.
Ponadto, trzeba się skupić także na organizacji czasu pracy i analizy tego, na ile cele postawione pracownikom są jasno określone oraz realistyczne. Mało tego, pracodawca powinien również słuchać swoich pracowników, wspierać ich poczucie sprawczości oraz pozwalać im budować firmę, w której pracują – dzięki temu będą się czuli zaangażowani.
Co ważne, trzeba też zadbać, aby pracownicy byli doinformowani o tym, co się dzieje w firmie oraz dbać zwrócić uwagę na bardzo silnie zaangażowanych podwładnych, gdyż nadmierne zaangażowanie szybko prowadzi do wypalenia zawodowego.
Jak leczyć wypalenie zawodowe?
Magda Pietkiewicz poinformowała, że “w pierwszej kolejności należy udać się do specjalisty, u którego wypalony zawodowy pracownik nauczy się wszelkiego rodzaju technik relaksacyjnych, ćwiczeń oddechowych i stawiania granic. Co więcej, u specjalisty taka osoba zrozumie, co jest pracą, a co nie i dlaczego czas wolny jest tak istotny dla regeneracji – również emocjonalnej”.
Ponadto, w leczeniu wypalenia zawodowego zawsze pomaga zdrowy sen i aktywność fizyczna. Aby indywidualnie wyjść z wypalenia zawodowego trzeba jednak bardzo mocno popracować nad tym, w jaki sposób się funkcjonuje. Z tego powodu, warto skorzystać z pomocy specjalisty lub zgłosić się do grup wsparcia.
Ponadto, aby sobie radzić z wypaleniem zawodowym, trzeba rozwijać odporność psychiczną i panowanie nad stresem. Istnieje wiele technik, które w tym pomagają. Zdarza się również, że ratunkiem w przypadku wypalenia zawodowego jest przekwalifikowanie się.
Nie zmienia to faktu, że wyjście z wypalenia zawodowego zawsze wymaga pracy, dlatego w każdym przypadku powinno się skorzystać z pomocy specjalisty.
Czy Pokolenie X jest bardziej narażone na wypalenie zawodowe?
Magda Pietkiewicz przypomniała, że “Pokolenie X to ludzie urodzeni pomiędzy 1965 a 1980 rokiem. Grupa ta stanowi aż 40% populacji pracowników w Polsce. Co więcej, grupa ta była przyzwyczajona do tego, że praca jest najważniejszą wartością”.
W rezultacie, Magda Pietkiewicz przygotowuje się obecnie do przeprowadzenia badań, aby poznać ich potrzeby i oczekiwania oraz dowiedzieć się co może ich skłonić do pozostania w miejscu pracy, gdy osiągną wiek emerytalny, a także czy Pokolenie X jest bardziej narażone na wypalenie zawodowe, czy mniej.
Do tej pory takich badań nie przeprowadzono. Z tego powodu ekspertka zamierza to sprawdzić i ma nadzieję, że uda jej się zdobyć bardzo dużą grupę respondentów.
